Pokémon Go Verileri Kamikaze İHA'lar İçin mi Kullanıldı? Dev Skandal

Bir döneme damga vuran popüler mobil oyun Pokémon Go, sivil kullanıcı verilerinin askeri teknolojiye entegre edilmesiyle ilgili büyük bir skandalın merkezinde yer alıyor. Oyunun geliştiricisi Niantic tarafından toplanan kamera taramaları, lokasyon ve ses kayıtlarının, kamikaze İHA'ların (drone) navigasyon sistemlerini eğitmek amacıyla kullanıldığı belirlendi. Özellikle GPS sinyallerinin karıştırıldığı (jamming) savaş ortamlarında, yapay zekanın görsel tanıma yoluyla yön bulmasını sağlayan bu sistem, sivil oyuncuların farkında olmadan sağladığı verilerle geliştirildi.

Niantic ve Vantor Ortaklığı: Veriler Nasıl Silaha Dönüştü?

DroneXL tarafından ortaya çıkarılan belgelere göre, Niantic firması askeri dronelar için mekânsal tespit yazılımları geliştiren Vantor şirketiyle stratejik bir ortaklık kurdu. Bu iş birliğinin temel amacı, uydu sinyallerinin engellendiği alanlarda otonom sistemlerin ve saha ekiplerinin koordinasyon sağlaması.

Süreç, 2021 yılında oyuna eklenen ve kullanıcıların gerçek mekanları cihazlarıyla tarayarak ödül kazandığı "Pokéstops" özelliğiyle hız kazandı. Niantic, 2025 yılında oyun bölümünü 3,5 milyar dolara Suudi Arabistan sahipli Scopely şirketine satmadan önce, kullanıcıların onayyla yüklediği bu geniş veri setini fiziksel alanları tanımaya yönelik yapay zeka modellerini eğitmek için kullandı.

ABD Ordusu ile 217 Milyon Dolarlık Dev Anlaşma

Sivil verilerin askeri amaçlarla kullanımıyla ilgili en çarpıcı detay ise finansal boyutlar. Vantor Ürün Müdürü Peter Wilczynski, modern savaş alanlarında donanımların sistemlere hızla entegre edilmesinin önemini vurgularken, şirketin Şubat ayında ABD Ordusu ile eğitim yazılımları için 217 milyon dolara varan bir anlaşma imzaladığı açıklandı.

Sivil Veriler Güvenlik Riski mi Oluşturuyor?

Uzmanlar, ücretsiz servislerin bedelinin "güvenlik riski" olduğunu belirterek duruma tepki gösteriyor. Dijital Haklar İzleme Grubu Politika Başkanı Tom Sulston, kullanıcıların uzun yasal belgeleri okumadığını ve bu durumun düzenleyiciler tarafından denetlenmesi gerektiğini belirtti.

Sydney Üniversitesi'nden Dr. Rob Nicholls ise bu durumun buzdağının görünen kısmı olduğunu hatırlatarak, geçmişte Strava verilerinin de askeri tesislerin yerini belirlemek için kullanıldığını ve birçok ordunun GPS paylaşımı yapan cihazları yasaklamasının nedeninin bu tür sızıntılar olduğunu ifade etti.

Niantic sözcüsü, yapılan taramaların hizmet şartları ve gizlilik politikası çerçevesinde kullanıcılar tarafından gönüllü olarak paylaşıldığını savunuyor.

Türkiye'de milyonlarca kişinin indirdiği ancak İran ve Çin'de 'milli güvenlik' gerekçesiyle yasaklanan oyun, dijital gizliliğin ulusal güvenlikle nasıl iç içe geçtiğini bir kez daha kanıtlamış oldu.