Kiracılar İçin Kritik Bilgiler: Kontratsız Sözleşme ve Tahliye Şartları Neler?
Van Emlakçılar Derneği Başkanı Orhan Özdek, kiracıların konut ve iş yeri kiralamalarında sahip olduğu yasal haklar hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Özdek, Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracıların geniş bir koruma kalkanına sahip olduğunu belirterek, hakların temelinde taşınmazın kullanıma elverişli teslimi, haklı bir tahliye sebebi olmaksızın tahliye edilememe ve kira artışlarının kanuni sınırlar içerisinde kalması gibi esasların yer aldığını vurguladı.
Kiracıların Temel Hakları Nelerdir?
Başkan Özdek, kiracıların sahip olduğu başlıca hakları şu şekilde sıraladı:
- Kiralananın kullanıma uygun şekilde teslim edilmesi,
- Sonradan ortaya çıkan kusurların giderilmesini isteme hakkı,
- Depozitonun iadesini talep etme hakkı,
- Taşınmazla ilgili zorunlu giderlerin kiraya verene ait olması,
- Sözleşmede yer alsa dahi kanuna aykırı hükümlerin geçersiz sayılması.
Özdek ayrıca, kiracının gereksiz şekilde rahatsız edilemeyeceğini ve sözleşme izin verdiği durumlarda alt kiralama yapılabileceğini hatırlattı. Kiralananda sonradan ortaya çıkan kusurların durumuna göre kiracının sözleşmeyi feshedebileceğini, kira indirimi talep edebileceğini veya masrafı yaparak kiradan düşebileceğini belirtti.
Yeni Malik Durumunda Tahliye Şartları Nelerdir?
Ev sahibinin taşınmazı satması durumunda kiracı haklarının değişmediğini belirten Özdek, yeni malikinin de mevcut kira sözleşmesine bağlı olduğunu ifade etti. Yeni malikin tahliye talebinde bulunabilmesi için belirli yasal prosedürlerin tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Özdek, "Yeni ev sahibinin taşınmaza ihtiyacı olması durumunda, taşınmazın edinilmesinden itibaren 1 ay içinde kiracıya ihtar çekilmelidir. İhtar olmadan açılan davalar hukuken tartışmalıdır. Ayrıca yeni malik 6 ay sonra tahliye davası açabilir. Bu süreler ve şartlar yerine getirilmeden işlem yapılamaz" ifadelerini kullandı.
Kontratsız Kiracılık ve Kira Artış Sınırı
Kiracı haklarının yalnızca yazılı sözleşmeye bağlı olmadığını belirten Özdek, sözlü kira ilişkisinin de Türk Borçlar Kanunu kapsamında koruma altında olduğunu ifade etti. Kontratsız kiracıların da geçerli bir tahliye nedeni olmadan evden çıkarılamayacağını belirtti.
Kira artışlarında ise yasal sınırların önemine dikkat çeken Özdek, artışların ilgili dönemde açıklanan TÜFE ortalamasını geçemeyeceğini vurguladı. Kiraya verenin yasal sınırın üzerinde keyfi artış yapamayacağını ve kiracının bu sınırın üzerindeki artışları kabul etmek zorunda olmadığını belirtti.
Haklı Sebep Olmaksızın Tahliye Mümkün mü?
Ev sahibinin kiracıyı ancak kanunda belirtilen haklı sebeplerle tahliye edebileceğini belirten Özdek; yeni malikin ihtiyaç durumu, kiracının veya eşinin aynı bölgede başka konutunun bulunması, kiralanana zarar verilmesi veya komşuların rahatıezilmesi gibi durumları örnek gösterdi.
Kiraya verenin taşınmazı kullanıma uygun şekilde teslim etmekle yükümlü olduğunu belirten Özdek, konutun oturulabilir, iş yerinin ise faaliyete uygun halde olması gerektiğini vurguladı.