Kentsel Dönüşümde Hak Kaybı Yaşamayın: Arsa Payı ve Salt Çoğunluk Rehberi
Kepez Belediyesi tarafından düzenlenen “Kepez’de Dönüşüm Süreci” panelinde, kentsel dönüşümün hukuki, teknik ve ekonomik boyutları masaya yatırıldı. Avukat Ali Rıza İlgezdi ve Değerleme Uzmanı Emrah Kaya'nın katıldığı etkinlikte, vatandaşların süreç boyunca karşılaşabileceği hak kayıpları ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki güncel uygulama esasları detaylandırıldı.
Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Süreç Geri Döner mi?
Avukat Ali Rıza İlgezdi, riskli yapı tespiti başvurusunun artık e-Devlet üzerinden tapu ve nüfus bilgileriyle oldukça kolaylaştığını belirtti. İlgezdi, bir hak sahibinin veya çok küçük paya sahip bir malikin dahi tek başına başvuru yapabileceğini vurguladı. Ancak kritik bir uyarıda bulunan İlgezdi, "Süreç bir kez başlatıldığında Bakanlık sisteminde kayıt oluşur ve sonuçlanıncaya kadar geri dönüş mümkün değildir" diyerek, bu sürecin kişisel anlaşmazlıklar için kullanılmaması gerektiğini hatırlattı.
6306 Sayılı Kanun: Salt Çoğunlukla Ruhsat Alınabilir mi?
Kentsel dönüşümdeki yasal değişikliklere değinen İlgezdi, 9 Kasım 2023'te yürürlüğe giren düzenleme ile salt çoğunluğun imzaladığı sözleşmeler doğrultusunda ruhsat başvurusunun yapılabildiğini açıkladı. 21 Mayıs 2024 tarihli yönetmelikle detaylandırılan ve 2025 yılındaki ek kontrollerle güncellenen bu sistemde, belediyelerin çoğunluk başvurusu üzerine yapı ruhsatı verme yükümlülüğü bulunuyor.
Ayrıca, İstanbul'da uygulanan ve tarihi eser alanları dışındaki ruhsatlı binaların yeni planlar farklı olsa dahi aynı şekilde yeniden inşa edilmesine olanak tanıyan “müktesep hak” kavramının, dönüşüm projelerinde dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kentsel Dönüşümde En Büyük Yanılgı: Arsa Payı Nedir?
Değerleme Uzmanı Emrah Kaya, vatandaşların en çok hata yaptığı noktanın arsa payı olduğunu vurguladı. Kaya, dönüşüm sürecinde hak sahipliğini belirleyen temel unsurun dairenin iç dekorasyonu, yapılan tadilatlar veya sonradan eklenen alanlar değil, tapuda kayıtlı olan arsa payı olduğunu belirtti.
- Tadilatlar Hak Sağlamaz: Daireyi dublekse çevirmek veya terasa ekleme yapmak, tapuya işlenmediği sürece arsa payını değiştirmez.
- Arsa Payı Nasıl Değişir? Tüm kat maliklerinin onayıyla yeni proje hazırlanması veya mahkeme yoluyla "arsa payı düzeltme davası" açılması gerekir.
- Sorumluluk: Hak kaybı yaşamamak için maliklerin öncelikle tapularındaki güncel arsa paylarını öğrenmeleri ve uzman desteği almaları kritiktir.
Antalya'nın Şehircilik Mirası ve Modern Dönüşüm
Emrah Kaya, kentsel dönüşümün sadece bir matematik veya rant meselesi olmadığını, yaşam kalitesini etkileyen bütüncül bir süreç olduğunu ifade etti. Antalya'nın 2 bin yıllık Perge Antik Kenti'ndeki ızgara planlı sistemlerin günümüz modern şehirciliğine ilham verdiğini belirten Kaya, plansız büyümenin önüne geçmek için sürdürülebilir ve bütüncül planlamaların önemine dikkat çekti.
Uzmanlar, vatandaşların internetteki bilgilerle yetinmeyip, doğrudan belediyelerin İmar ve Şehircilik Müdürlüklerinden resmi imar durum belgesi almaları gerektiği konusunda hemfikir.