Kanser Neden Artıyor? Uzmanlar Kanser Riskini Artıran 12 Faktörü Açıkladı
Modern tıbbın en büyük zorluklarından biri olarak kabul edilen kanser, genetik yatkınlıktan çevresel kirliliğe kadar çok geniş bir yelpazede tetiklenebiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, kanser gelişiminde rol oynayan temel faktörleri ve günlük yaşamda karşılaşılan riskleri detaylı bir şekilde sıraladı.
Kanserojen Maddeler ve Çevresel Riskler
Kanserle mücadelede en büyük dışsal tehditlerden biri sigara kullanımı. Prof. Dr. Osman Erk, sigaranın içinde 4 bine yakın kimyasal madde bulunduğunu ve bunların 50 kadarının doğrudan kanserojen olduğunu belirtiyor. Özellikle 3,4 benzopirend (PAH) maddesinin tehlikesine dikkat çeken uzman, sigaranın kanser yapıcı etkisinin bırakıldıktan sonra bile 15 yıl kadar devam edebildiğini vurguluyor.
Çevresel kirlilik ve sanayi atıkları da risk faktörleri arasında üst sıralarda yer alıyor. Bu kapsamda öne çıkan başlıklar şunlar:
- Mikroplastikler ve Kimyasallar: Plastik şişelerdeki su, asitli içecekler ve son dönemde gündemdeki mikroplastikler ciddi risk taşıyor. Ayrıca tekstil ve maden sanayiinde kullanılan Arsenik, su kaynaklarına ve gıdalara sızarak kansere davetiye çıkarıyor.
- Asbest ve Dioksinler: Özellikle eski binaların yıkımı sırasında ortaya çıkan asbestli tozlar ve evsel atıkların yakılmasıyla oluşan dioksinler, vücut hormon sistemini bozarak kanser riskini artırıyor.
- Gıda Güvenliği: Sağlıksız koşullarda depolanan fıstık ve baklagillerde bulunan Aflatoksin karaciğer kanseri riskini artırırken; şarküteri ve konserve ürünlerinde koruyucu olarak kullanılan Nitrat maddesi vücutta kanserojen nitrozamine dönüşebiliyor.
Virüsler ve Yaşam Tarzı Faktörleri
Kanserin sadece dışsal maddelerle değil, biyolojik ve yaşam tarzı faktörleriyle de ilişkili olduğu vurgulanıyor. Araştırmalar, tüm kanserlerin yüzde 15-20'sinden viral enfeksiyonların (HPV, Hepatit B, Helicobacter Pylori, Epstein Barr Virüsü ve AIDS) sorumlu olduğunu gösteriyor.
Yaşam tarzı alışkanlıkları arasında obezite ve metabolik sendrom, özellikle erkeklerde pankreas, kadınlarda ise meme ve kalın bağırsak kanserleri ile doğrudan ilişkilendiriliyor. Ayrıca, uzun süreli ve bilinçsiz güneşlenme UV ışınları nedeniyle melanom (cilt kanseri) riskini tetikliyor.
Kansere Karşı Alınabilecek Önlemler
Uzmanlar, kanser riskini minimize etmek için şu adımların hayati önem taşıdığını belirtiyor:
- Erken Teşhis: Aile öyküsünü bilmek ve düzenli kanser taramalarına katılmak.
- Beslenme ve Hijyen: İşlenmiş gıdalardan kaçınmak, temiz su tüketmek ve organik beslenmeye özen göstermek.
- Koruyucu Önlemler: HPV gibi virüslere karşı aşılanmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek.