İSG Hizmeti Sadece Dosya Değil: 2026 Denetim Kriterleri Sürekliliğe Odaklandı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGUM) ve il müfettişlik heyetleri, 2026 yılı denetim programlarında iş sağlığı ve güvenliği (İSG) hizmetlerini "tek seferlik belge üretimi" algısından çıkarıp "süreklilik ve etkinlik" ekseninde değerlendiriyor. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 17. maddesi çerçevesinde yükümlülüklerin sadece kağıt üzerinde karşılanmadığı, iş yerinde somut olarak yaşandığı tespit ediliyor.

Risk Değerlendirmesi Canlı Belge Olmalı

Denetimlerde en sık karşılaşılan hata, risk değerlendirmesinin bir kere yapılıp güncellenmemesidir. Mevcut yönetmelik uyarınca risk değerlendirmesi; iş yerindeki değişimler (yeni makine, kimyasal, üretim yöntemi), iş kazası veya meslek hastalığı oluşumu, ulusal standartlardaki değişiklikler durumunda yeniden yapılmalıdır. Müfettişler, risk değerlendirme dosyasının son güncelleme tarihi ile iş yerindeki mevcut duruşun uyuşup uyuşmadığını sahte konularak kontrol ediyor. "Hazırladık, imzalattık, bitirdik" anlayışı idari para cezasına sebep oluyor.

Dijitalleşme Zorunluluğu: İSG-ATS Girişleri Denetleniyor

İSG hizmetlerinin dijital ortamda (İSG-ATS / e-İSG sistemleri) işlenmesi artık bir tercih değil, denetim kriteri. İşyeri hekimi ve İSG uzmanının aylık faaliyet raporları, eğitim planları ve sağlık gözetimi kayıtları sistemde zamanında ve eksiksiz girilmelidir. Sistemde "giriş yok" veya "geç giriş" tespiti, hizmetin o ay için yapılmadığı yorumuna varılmasına ve cezai işleme yol açmaktadır. Özellikle işyeri hekimi muayeneleri ve ortam ölçümlerinin sistemdeki kayıtları ile fiziki dosyaların birebir tutarlılığı sorgulanıyor.

Eğitimde "İmza Kaçırma" Riski ve Etkinlik Ölçümü

Yıllık 16 saatinin alt sınır olduğu, risk sınıfına göre süresinin arttığı (Tehlikeli: 16 saat, Çok Tehlikeli: 24 saat) temel eğitimlerin yanı sıra, işe başlangıç, iş değiştirme ve risk değişikliği eğitimlerinin de ayrı ayrı yapılıp imzalanması zorunlu. Denetimlerde eğitim içeriğinin iş yerindeki risklerle örtüşüp örtüşmediği, eğitmenin yetkinliği (uzman/hekim imzası) ve katılımcıların anlayıp anlamadığını ölçen basit değerlendirme formları (anket/quiz) isteniyor. Sadece imza listesi sunan işverenler "eğitim yapılmamış" sayılıyor.

Ceza Hesaplamasında 2026 Yeniden Değerleme Katsayısı

İdari para cezaları her yıl Ocak ayı Resmi Gazete'sinde yayımlanan yeniden değerleme katsayısı ile güncellenir. 2026 için bu katsayı Resmi Gazete'de yayımlanarak resmileşmiştir. Ceza tutarları; ihlal sayısı, işçi sayısı ve işyeri tehlike sınıfına göre çarpım yoluyla hesaplandığından, tek bir ihlal (örneğin risk değerlendirmesi eksikliği) binlerce liraya mal olabilmektedir. İşverenler, yıl başı Resmi Gazete'sini takip ederek güncel ceza matrisini hesaplamalıdır.

Özetle; İSG hizmeti bir "proje" değil, yönetim sisteminin kalıcı bir parçasıdır. Denetim odak noktası: Kağıtta var olanın, iş yerinde canlı olup olmadığıdır.