İllerde İklim Değişikliği Dönemi Başlıyor: YİDEP Yönetmeliği Yürürlükte

Türkiye'nin net sıfır emisyon hedefi ve ulusal katkı beyanı doğrultusunda hazırlanan yeni yönetmelik, yerel ölçekte iklim değişikliği eylem planlarının (YİDEP) uygulama esaslarını belirledi. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile iklim değişikliğine uyum ve sera gazı emisyonlarının azaltılması amacıyla her ilde bir koordinasyon kurulu oluşturulacak.

Kurul Yapısı ve Karar Mekanizmaları

Vali başkanlığında toplanacak olan İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları (İl İDKK); ilgili bakanlıkların il ve bölge teşkilat müdürleri, belediye başkanları, il özel idaresi genel sekreteri, ticaret ve sanayi odası başkanları ile üniversite, sivil toplum kuruluşu ve meslek odası temsilcilerinden oluşacak. Kurul, eylem planlarının gerçekleşme durumunu izlemek üzere yılda en az bir kez toplanacak ve kararlar üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla alınacak.

Bütçe, Finansman ve Dijital İzleme

İl sınırlarını kapsayacak bütüncül YİDEP'ler; büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi, diğer illerde ise il belediyesi ve il özel idaresi tarafından hazırlanacak. Planlar; ilin iklim risk değerlendirmesini, sera gazı envanterini, azaltım ve uyum hedefleri ile uygulanacak eylemlerin bütçe ve finansman kaynaklarını içerecek. Hazırlanan taslak eylem planları, uygulama döneminden önceki yılın 1 Ekim tarihine kadar İl İDKK'ye sunulacak ve kurul tarafından 1 ay içinde karara bağlanacak.

Süreç şeffaflığı kapsamında, onaylanan planlar çevrim içi platformlar olan E-YİDEP ve İklim Portal sistemlerine yüklenecek. Belediyeler, her yıl bir önceki yıla ait iklim risk değerlendirmesi verilerini ve sera gazı envanterini 30 Haziran'a kadar sisteme girecek. Kurulun hazırlayacağı değerlendirme raporları ise her yıl 31 Ekim'e kadar İklim Portal üzerinden kamuoyunun erişimine açılacak.

Takvim ve Geçiş Süreçleri

Yönetmelikte yer alan geçiş hükümlerine göre, 31 Aralık 2026 tarihine kadar tüm illerde İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurullarının kuruluşu tamamlanacak. Hazırlanacak ilk YİDEP'ler 2028-2032 yıllarını kapsayacak ve 31 Aralık 2027 tarihine kadar kurul tarafından karara bağlanacak. Bakanlık, ihtiyaç halinde bu süreyi bir yıla kadar uzatabilecek.