Gece ışığında uyumak kalp yetmezliği riskini %20 artırıyor, yeni çalışma uyardı
Gece saatlerinde yatak odasına sızan sokak lambalarının, reklam panolarının veya ev içi gece lambalarının ışığı; sadece uyku kalitesini bozmakla kalmıyor, kalp sağlığı için ciddi bir risk faktörü oluşturuyor. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) desteğiyle yapılan ve Journal of the American Heart Association dergisinde yayımlanan yeni bir kohort çalışması, gece yapay ışığına (ALAN) maruz kalmanın kalp yetmezliği riskini önemli ölçüde artırdığını kanıtladı.
550 bin katılımcı, 13 yıl takip
Nottingham Üniversitesi ve NIH araştırmacıları, UK Biobank veritabanından 40-69 yaş arası 550 binden fazla katılımcıyı ortalama 13 yıl boyunca izledi. Katılımcıların yatak odası ışık seviyeleri, uydu görüntüleri ve kişisel sensör verileriyle ölçüldü. Çalışma süresince kalp yetmezliği tanısı alan 2.800'in üzerinde kişi tespit edildi.
Sonuçlar, gece yatak odasında en yüksek ışık seviyesine maruz kalan grupta, en karanlık grupla kıyasla kalp yetmezliği riskinin %20 daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu ilişki; yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, fiziksellik aktivitesi ve uyku süresi gibi karıştırıcı faktörler istatistiksel olarak düzeltildikten sonra da korundu.
Sirkadiyen ritim bozuluyor, melatonin baskılanıyor
Araştırmacılar mekanizmayı, vücudun iç saatini (sirkadiyen ritmi) bozan ve gece salgılanması gereken melatonin hormonunu baskılayan yapay ışığa bağlıyor. Melatoninin düşmesi, simpatik sinir sistemini uyararak kan basıncını artırıyor, iltihabı tetikliyor ve kalp kasının yeniden yapılanmasına (remodeling) yol açıyor. Bu süreç yıllar içinde kalp yetmezliğinin patolojik zeminini hazırlıyor.
Korunmak için ne yapılmalı?
Uzmanlar, riski azaltmak için basit ama etkili önlemler öneriyor:
- Yatak odasında tam karanlık sağlayan tüllü perdeler veya körlük maskesi kullanmak
- Gerekirse çok düşük ışıkta, kırmızı/portakal tonlarında (melatonini en az baskılayan dalga boyu) gece lambası tercih etmek
- Telefon, tablet ve televizyon ekranlarını yatmadan en az 1 saat önce kapatmak
- Sokak ışığı giriyorsa pencere camlarına ışık geçirmez folyo uygulamak
Çalışmanın baş yazarı Dr. Sean "Bu gözlemsel bir çalışma olsa da, biyolojik olgunluk ve geniş örneklem, gece ışığının değiştirilebilir bir kalp risk faktörü olduğunu güçlü şekilde işaret ediyor" diyor.