Gece aklınız durmuyor mu? Uzman psikolog: 'Yorgun zihinle karar vermeyin, sabah değerlendirin'
Acıbadem Eskişehir Hastanesi Uzman Psikolog Beste Çokaygil, gece saatlerinde düşündürülen konuların yeni oluştuğu yanılgısına dikkat çekti. Çokaygil, gündüz dikkatı dağıtan uyaranların kaybolmasıyla zihnin içe kapanması sonucu bu düşüncelerin belirginleştiğini, bu nedenle gece verilen kararların yanıltıcı olabileceğini ve ertelemenin daha sağlıklı olacağını vurguladı.
Sessizlik düşünceyi değil, farkındalığı getiriyor
Çokaygil, gündüzlük rutinlerin — iş, telefon, sosyal medya ve sorumluluklar — zihni sürekli dışarıda tuttuğunu açıkladı. Gece bu girdiler azaldığında zihnin odaklanması içe doğru kayar. "Gece ortaya çıkan düşünceler yeni değildir. Sadece gündüz onları duyacak kadar sessiz kalmamışızdır. Problem değişmemiştir; ona bakan zihnin şartları değişmiştir" diye konuştu.
Yorgun zihin duyguları yönetemez
Günün sonunda bedenin yanı sıra zihnin de yorulduğunu belirten uzman, yorgun bir zihnin duyguları düzenlemekte ve olaylara mesafe koymakta zorlandığını kaydetti. Gündüz çözülebilir görünen bir sorun, gece çok daha karmaşık ve umutsuz hissedilebiliyor. Bu durum, özellikle geceleri önemli kararlar vermemek ve sabah yeniden değerlendirmek gerekliliğini ortaya çıkarıyor.
Ruminasyon tuzağı: Çözüm sanırken döngüye girmek
Gece zihni meşgul eden düşüncelerin büyük kısmının geleceğe yönelik kaygılar olduğunu ifade eden Çokaygil, belirsizlik karşısında zihnin çözüm üretmeye çalıştığını ama yatağın içinde çözme imkânı olmadan aynı düşüncelerin tekrarına düştüğünü açıkladı. Psikolojide buna ruminasyon (zihinsel geviş getirme) denir; kişi çözüme yaklaştığını sanırken aslında aynı kaygının etrafında dönmeye devam ediyor.
Zihni sakinleştirmeye yarayan basit alışkanlıklar
Gece artan düşüncelerle başa çıkmak için Çokaygil şu yöntemleri önerdi:
- Aklınıza gelen konuları kağıda kısa notlar dökmek,
- "Bunu yarın düşüneceğim" diyerek zihne bilinçli bir sınır koymak,
- Yatmadan önce ekran kullanımını minimize etmek,
- Düzenli bir uyku rutini oluşturmak.
Uzman, bu yöntemler fayda sağlasa da uzun süredir geceleri yoğun kaygı, düşünceleri durduramama veya kronik uyku sorunları yaşanıyorsa mutlaka profesyonel destek alınması gerektiğine dikkat çekti.