Fransa'da 'Şeytan Punalısı' istilası zorluyor: Evler kuşatıldı, tarım hasarı veriyor
Pyrénées-Orientales'da yaşıyan Pascal ve Marguerite için son beş yıl, her sonbahar tekrar eden bir kabusa dönüştü. "Mutfak perdelerinde 20 tane buldum, ertesi gün yine aynı sayıdaydı" diyen çift, evlerinin Halyomorpha halys (şeytan punalısı) istilasıyla boğulduğunu anlatıyor. Asya kökenli ve 2012'de Fransa'ya giren bu böcek, artık ülkenin geniş bir coğrafyasında — Essonne'dan Alsace'e, Aude'a kadar — "bir istila" seviyesine ulaştı.
Montpellier INRAE'si entomolog ve araştırma mühendisi Jean-Claude Streito, bu yıl bildirimlerin özellikle yoğun olduğunu kaydediyor. Böcekler soğuk gelince yuvaya girmek için değil, kış uykusu (diapoz) yapmak için kuru ve ılık birer sığınak arıyor. "Bu dönemde beslenmezler" diyen Streito, ilkbahar gelince dışarı çıkıp yumurtlama yapacaklarını belirtiyor. Neden bazı evlerin tercih edildiği henüz tam çözülemese de, Pyrénées-Orientales örneğinde görüldüğü gibi müstakil evler ve bahçeler bu böcekler için ideal birer kışlık oluyor.
Sakinleri dehşete düşüren bu görüntünün yarısında aslında suçlu farklı bir tür oluyor. Streito'ya gelen bildirimlerin %50'si "Amerikan çam punalısı" (Leptoglossus occidentalis) ait. Şeytan punalisinden daha ince, uzun arka bacakları yapraklı görünümlü olan bu tür, esasen çam ağaçlarıyla yaşar ve evlerde sadece tesadüfen görülür. Ancak şeytan punalısı (gri, tohum şeklinde, daha toparlanmış) polifagdır; elma, armut, kivi, fındık ve hatta bahçelerdeki domates gibi geniş bir yelpazeye saldırıyor. Pascal'in anlattığı gibi domatesler pişirilip hasar görüyor, ticari meyve bahçelerinde de Rhône Vadisi ve Aquitaine'dan ciddi hasar raporları geliyor.
Bilim insanları için kötü haber şu: Bu tür artık yerleşti, geri gönderilemez. "Şimdi burada, kurtulamayız" diyen Streito, nüfus dalgalanmalarının yıldan yıla değişeceğini, ama süreceklerini vurguluyor. Çözüm olarak Asya kökenli, şeytan punalısı yumurtalarını hedef alan samuray arısı (Trissolcus japonicus) ile biyolojik mücadele test ediliyor. Ancak bu yöntemin etkinlik göstermesi için "birkaç yıl" beklenmesi gerekiyor. O ana kadar evlerde az sayıdaysa dışarı atılmaları, çoklaysa ise kokuları yaymaması için elektrikli süpürgeyle toplanmaları öneriliyor. Ezmek ise o kötün kokuyu yayacağı için tavsiye edilmiyor.