Fındık üreticisine nefes aldıracak hamle: Samuray arıları 5 ile yayılıyor
Karadeniz'in tarımsal ekonomisini, özellikle de fındık rekoltesini tehdit eden kahverengi kokarca zararlısına karşı biyolojik mücadele kapsamında kritik bir adım atılıyor. Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü'nde üretilen samuray arıları, 22 Haziran tarihinden itibaren Giresun, Trabzon, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerinde belirli periyotlarla doğaya bırakılacak.
Biyolojik Mücadele Nasıl Çalışıyor?
İstilacı kahverengi kokarca, meyve kabuğunun altındaki çekirdeği etkileyerek ciddi çürümelere ve rekolte kayıplarına neden olan bir zararlı. Bu tehlikeye karşı geliştirilen yöntemde, samuray arıları birer "doğal avcı" olarak kullanılıyor. Laboratuvar ortamında kokarca yumurtaları, dişi samuray arıları tarafından parazitleniyor. Böylece kokarca yumurtasından böcek yerine yeni bir samuray arısı çıkması sağlanıyor.
Laboratuvarda Titiz Üretim Süreci
Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürü Yusuf Bilgen, 2024 yılından bu yana sürdürülen üretim sürecinde, doğadan toplanan kokarca yumurtalarının eksi 80 derecede muhafaza edildiğini belirtti. Planlanan salım öncesinde parazitleme işlemlerinin yüzde 90'ının tamamlandığını ifade eden Bilgen, anaç arılar aracılığıyla popülasyonun artırıldığını vurguladı.
Günde Binlerce Parazitleme İşlemi
Bitki Sağlığı Bölümü Başkanı Ebru Gümüş, üretim sürecinin teknik detaylarını şu şekilde açıkladı:
- Hızlı Yayılım: Bir dişi samuray arısı, cam tüpler içerisinde 12 günde tüm kokarca yumurtalarını parazitleyebiliyor.
- Yüksek Verim: 28'li yumurta paketlerinden yaklaşık 26 dişi ve 2 erkek arı elde edilerek yüksek üretim kapasitesine ulaşıyor.
- Sürekli Döngü: Doğaya salınan arılar, yabani kokarca yumurtalarını bulup parazitlerken hem zararlının popülasyonunu düşürüyor hem de kendi sayılarını artırıyor.
İnsanlar İçin Tehlike Oluşturuyor mu?
Sadece 2 milimetre boyutunda olan samuray arılarının insanlara hiçbir zararı bulunmuyor. Sadece balla beslenen bu küçük canlıların parazitleme kapasitelerini korumak için laboratuvar ortamında iki günde bir ballarının yenilendiği hassas bir bakım süreci yürütülüyor.
Kimyasal ilaçlamanın ötesinde, ekosisteme zarar vermeyen bu biyolojik yöntemle, fındık bahçelerinde milyarlarca liralık ekonomik kaybın önüne geçilmesi hedefleniyor.