Emekli çalışanlar ihbar ve kıdem tazminatında hangi hakka sahip?
Emekli maaşı almaya hak kazanan işçilerin iş hayatına devam etmesi durumunda, iş sözleşmesinin sona ermesi veya feshedilmesi halinde ihbar (rapor) ve kıdem tazminatı hakları, çalıştıkları işverenin "eski" mi "yeni" mi olduğuna göre kesinleşiyor. 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ilgili maddeleri ile Anayasa Mahkemesi kararları bu ayrımı net bir çerçeveye oturtuyor.
Aynı işverende emekli olup çalışmaya devam edenler
İşçi, aynı işverende çalışırken emeklilik şartlarını tamamladığında iş sözleşmesi, emeklilik hakkı doğduğu tarihte kanunen sona erer (İş Kn. Md. 14/4). Bu durumda işverenin iradesine bağlı bir fesh değil, kanunen bir sona erme söz konusudur.
- Kıdem Tazminatı: Emeklilik tarihine kadar geçen süre için ödenir. Tavan, emeklilik tarihine ait resmi tavanla hesaplanır.
- İhbar Tazminatı (Rapor Parası): Ödenmez. Sözleşme tarafların iradesi dışında (kanunen) sona erdiği için ihbar süresi işletmez, dolayısıyla ihbar tazminatı da doğmaz.
Yeni bir işverende çalışmaya başlayan emekliler
Emeklilikten sonra yeni bir işverene işe girenler, SGK'dan sadece "Kısa Vadeli Sigorta Dalları" (iş kazası, meslek hastalığı, hastalık/doğum, ölüm) için sigortalı olurlar. Uzun vadeli dallar (ekimlik, maluliyet, ölüm) prim günleri sayılmaz.
- Kıdem Tazminatı: Ödenmez. Yeni işverende uzun vadeli sigorta primi ödenmediği için kıdem tazminatı hesabına yazılacak prim günü oluşmaz.
- İhbar Tazminatı (Rapor Parası): Ödenir. İş sözleşmesi İş Kanunu'na tabidir. İşveren geçerli bir sebep olmaksızın sözleşmeyi fesh ederse ve ihbar süresini uymazsa, işçi ihbar tazminatı hak kazanır. Anayasa Mahkemesi de bu ayrımı emekli ayrımcılığı saymamıştır.
Tavan tutar ve başvuru süresi
Kıdem tazminatında yıllık olarak Yeniden Düzenleme Oranı ile güncellenen brüt tavan tutar esas alınır (2026 yılı Ocak tavanı Resmi Gazete'de yayımlanan tutardır). İhbar tazminarında tavan yoktur, işçinin brüt ücreti esas alınır. Her iki tazminat da işten ayrılma tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava yolu ile talep edilebilir; süresi geçerse zamanaşımı düşer.
Özetle; emeklilik öncesi işverenden kıdem alırsınız rapor almazsınız, emeklilik sonrası yeni işverenden rapor alabilirsiniz kıdem alamazsınız. İşveren ödemeyi reddederse iş mahkemesine başvurmak tek yoldur.