Ehliyetteki 102 ve 103 kodları ne anlama geliyor? Sürücüler dikkat
Yeni nesil çipli sürücü belgelerinin arka yüzünde yer alan 12 numaralı hanedeki kısıtlama kodları, sürücülerin araç kullanım yetkilerini hukuki olarak sınırlandırıyor. İl Sağlık Müdürlüğü komisyonları tarafından sağlık raporu süreçlerinde eklenen bu kodlar, özellikle 102 ve 103 ibareleriyle sürücüleri ciddi idari yaptırımlar ve maddi risklerle karşı karşıya bırakabiliyor.
Ticari Araç Kullanımını Yasaklayan 102 Kodu
Türkiye'de yaygın olarak karşılaşılan 102 kodu, sürücünün ambulans, resmi araç veya ticari statüdeki taşıtları kullanmasını kesin olarak engelliyor. Ehliyetinde bu kod bulunan kişiler; ruhsatında ticari ibaresi yer alan panelvanlar, hafif ticari araçlar ve motorlu kurye motosikletlerini kullanamıyor. Trafik denetimlerinde bu kuralın ihlal edildiği tespit edildiğinde, sürücü belgesi sınıfı uygun olsa dahi kısıtlama koduna aykırılık nedeniyle yüksek idari para cezaları uygulanıyor.
Sağlık Kontrol Sürelerini Belirleyen 103 Kodları
Epilepsi, diyabet, uyku apnesi veya belirli kalp hastalıkları gibi kronik rahatsızlığı olan sürücülerin belgelerine, sağlık durumlarının düzenli takibi için 103 kodu işleniyor. Bu kodlar, rapor yenileme sürelerini şu şekilde belirliyor:
- 103.01 kodu: Yılda bir kez sağlık kontrolü,
- 103.02 kodu: İki yılda bir sağlık kontrolü,
- 103.05 kodu: Beş yılda bir sağlık kontrolü zorunluluğu getiriyor.
Belirlenen süreler içerisinde sağlık raporunu yenilemeyen sürücülerin belgeleri geçici olarak askıya alınırken, bu durumdaki kişilerin trafikte yakalanması halinde "geçersiz ehliyetle araç kullanmak"tan işlem yapılıyor.
Sigorta ve Kasko Ödemelerinde Büyük Risk
Kısıtlama kodlarının ihlali, olası trafik kazalarında maddi kayıpların telafisini imkansız hale getirebiliyor. Uzman raporlarına göre, 102 kodu olmasına rağmen ticari araç kullanan veya 103 kodu kapsamındaki sağlık kontrol süresini geçiren sürücüler, sigorta sözleşme şartlarını ihlal etmiş sayılıyor. Bu durumda kasko ve zorunlu trafik sigortaları hasar bedelini ödemeyi reddedebiliyor veya karşı tarafa ödenen tazminatı doğrudan sürücüden talep edebiliyor.
Sürücülerin mağduriyet yaşamamak adına ehliyetlerinin arka yüzündeki 12. maddeyi kontrol etmeleri ve güncel anlamlar için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün resmi kanallarını takip etmeleri öneriliyor.