AYM'den Noter ve Yargılama Kararları: Hafta Sonu Çalışma Düzenlemesi İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin hafta sonu ve resmi tatillerde çalışmasını düzenleyen kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, nöbetçi noterlik uygulamasının usul ve esaslarını yönetmeliğe bırakan yasal dayanak ortadan kalktı. Cumhuriyet Halk Partisi'nin başvurusu üzerine gerçekleşen bu iptal kararı, dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Dinlenme Hakkı ve Kanuni Zorunluluk
Yüksek Mahkeme'nin gerekçeli kararında, noterliğin bir kamu görevi olmakla birlikte serbest meslek olarak icra edildiği hatırlatıldı. Anayasa'nın 50. maddesinde güvence altına alınan çalışanların dinlenme hakkına dikkat çeken AYM, hafta tatili ve izin haklarına ilişkin düzenlemelerin doğrudan kanunla yapılması gerektiğini vurguladı. İzin günlerindeki çalışmanın sadece bir yönetmelikle belirlenmesinin, temel hak ve özgürlüklere yönelik anayasaya aykırı bir sınırlama oluşturduğu ifade edildi.
Tatil Günlerinde Noter İşlemleri Duracak mı?
Alınan karar, hafta sonu araç veya gayrimenkul alım satımı yapacak vatandaşlar için potansiyel bir yasal boşluk yaratıyor. Ancak AYM'nin belirlediği 9 aylık geçiş süreci boyunca mevcut nöbetçi noterlik işleyişi aynen devam edecek. Eğer bu süre zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), noterlerin çalışma esaslarını ve dinlenme haklarını kapsayan yeni bir kanuni düzenleme yapmazsa, tatil günlerinde noterlik işlemleri yapılamayacak.
Sanıkların Savunma Hakkına İlişkin Kritik İptal
Resmi Gazete'de yer alan kararda, ceza yargılamalarını doğrudan etkileyen bir diğer önemli iptal maddesi daha yer aldı. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinde yer alan, sanığın son adresine ulaşılamaması durumunda sadece avukatına bildirim yapılmasını yeterli sayan hüküm iptal edildi.
Yüksek Mahkeme, adil bir yargılamanın gerçekleşebilmesi için suç isnadı altındaki kişiye bizzat savunma hakkı tanınması gerektiğini belirtti. Bu karar neticesinde, mahkemelerin sanığın kendisine ulaşmak için tüm yasal tebligat yollarını tüketmesi zorunlu hale gelirken, yalnızca müdafiye yapılan bildirime dayanarak yargılamaya devam edilmesi uygulaması sona erdi.