Almanya Rusya konsolosluklarını kapattı: Karşılıklılık kararı bugün yürürlüğe girdi

Berlin — Almanya Hükümeti, Rusya Federasyonu'nun Berlin'deki Alman diplomat sayısını ciddi oranda kısıtlaması üzerine karşılıklılık (parite) ilkesine dayanarak başlattığı sürecin nihai aşamasını bugün tamamladı. Federal Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamaya göre; Münih, Frankfurt, Hamburg ve Leipzig'te bulunan dört Rus Generalkonsolosluğu 2 Eylül 2026 itibarıyla resmi olarak faaliyetlerini durdurdu ve personeli ülkeyi terk etti.

Kararın arka planı: 2024'ten bugüne 'Parite' süreci

Kriz, Mayıs 2024'te Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın, Almanya'daki Rus diplomat sayısının, Rusya'daki Alman diplomat sayısıyla eşitlenmesi (parite) kararı almasıyla patlak vermişti. Moskova, bu kararı "Almanya'nın dostluk dışı eylemlerine" ve özellikle Siber uzayda gerçekleştirilen APT28 (Fancy Bear) grubuna atfedilen siber saldırılara yanıt olarak gerekçe göstermişti. Berlin, bu hareketi Viyena Diplomasik İlişkiler Sözleşmesi'nin 11. Maddesi'nin (misyon boyutu) ihlali olarak nitelendirmiş, ancak karşılıklı temizleme sürecine "diplomasik kanalların açık tutulması" prensibiyle girmisti.

Dört konsolosluk kapanıyor, Berlin Büyükelçliği kalıyor

Uygulama kapsamında Almanya, Rusya'nın dört genel konsolosluğunun (Münih, Frankfurt, Hamburg, Leipzig) kapatılmasını emretti. Bu konsolosluklar, Rusya'nın Almanya'daki en büyük konsüler ağını oluşturuyordu ve yılda binlerce vize başvurusu ile vatandaşlık işlemlerini yürütüyordu. Kapanış kararıyla bu hizmetlerin tamamı Berlin Büyükelçliği'ne devredildi. Bakanlık kaynakları, "Temel diplomatik ilişkinin, iletişim kanallarının ve konsüler korumanın Berlin üzerinden sürdürüleceğini" vurguladı.

Vatandaşlar ve vize süreçleri nasıl etkilenir?

Konsolosluk kapanmaları, Almanya'da yaşayan Rus vatandaşları ve Rusya'ya seyahat planlayan Alman vatandaşları doğrudan etkiliyor. Dışişleri Bakanlığı, kapanan konsoloslukların yetki alanındaki tüm bekleyen vize, pasaport ve kimlik işlemlerinin Berlin Büyükelçliği'ne transfer edildiğini, başvuru sahiplerinin yeni randevu sistemine (VFS Global altyapısı üzerinden) yönlendirildiğini bildirdi. Acil durumlarda (ölüm, tutuklama, tıpi acil durumlar) 7/24 erişilebilen bir acil hatın devreye girdiği belirtildi.

İstihbarat ve siber güvenlik boyutu

Güvenlik çevrelerinde bu kararın, sadece diplomat sayısının dengelenmesi değil, aynı zamanda Rusya'nın Almanya'daki istihbarat ağının (SVR ve GRU) operasyonel kapasitesinin kırılması amaçlı olduğu değerlendiriliyor. Kapanan konsoloslukların —özellikle Münih ve Frankfurt'takilerin— siber casusluk (Bundestag hacki, lojistik şirketlere saldırılar) ve sabotaj planlaması (DHL paket yangınları) operasyonlarında "konsüler imtiyaz" kapağı altında lojistik destek sağladığı iddiaları, kapatma kararı gerekçelerinin gizli eklerinde yer aldı. Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) başkanları, kapatmanın "Rus istihbaratının Almanya'daki fiziki ayak izini ciddi oranda azalttığını" kaydetti.

Moskova'dan tepki: "İlişkiler tamamen Berlín'in vicdanında"

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, karara tepki gösterirken "Almanya, diplomatik ilişkileri tahrip ederek kendi güvenliğini de tehlikeye atıyor" ifadelerini kullandı. Kremlin kaynakları, karşılık olarak Berlin'deki Alman Büyükelçliği personeline yeni kısıtlamalar getirme ihtimalini "masada tuttuğunu" sızdırdı. Uzmanlar, bu hamlenin NATO-Rusya hattındaki "soğuk barış" atmosferini kurumsallaştırdığını, diplomatik çözüm alanını daralttığını kaydediyor.

Gelecek: Kanal açık, güven kapalı

Almanya, büyükelçilik seviyesindeki teması sürdürme kararıyla "kapıyı arkalamadı" sinyalini verdi. Ancak konsolosluk ağının yarısından fazlasının kapanması, iki ülke arası sivil toplum, ekonomi ve kültürel değişimin vücudunu kesen en somut adım olarak tarihe geçecek. Analistler, ilişkilerin normalleşmesi için ön koşulun Rusya'nın parite kararını geri çekmesi veya en azından siber uzaydaki agresif faaliyetleri durdurması olduğunu, mevcut jeopolitik ortamda bu ihtimalin düşük olduğunu öngörüyor.