Irak'ta Siyasi Tıkanıklık Aşıldı: Yeni Başbakan Adayı Ali el Zeydi

Irak'ta Kasım 2025'te gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından süren başbakanlık krizi sona erdi. Şii siyasi partileri çatısı altında toplayan Koordinasyon Çerçevesi, 28 Nisan 2026'da yaptığı toplantıda yeni başbakan adayı konusunda uzlaşmaya vardı. Koalisyonun yeni başbakan adayı Ali el Zeydi oldu.

Tarihi Uzlaşma ve Çekilmeler

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, mevcut Başbakan Muhammed Şiya Sudani ve ABD'nin karşı çıktığı Hukuk Devleti Koalisyonu lideri Nuri el Maliki'nin adaylıktan çekilme kararı aldığı belirtildi. Açıklamada, bu kararın "tarihi ve sorumlu bir duruş" olarak nitelendirildiği ve siyasi tıkanıklığın aşılmasına katkı sağladığı vurgulandı.

Sudani Hükümetinin Performansı

Başkent Bağdat'taki hükümet sarayından yapılan açıklamada, Başbakan Sudani hükümetinin yaklaşık üç buçuk yıllık görev süresi boyunca ekonomik, bölgesel ve uluslararası zorluklara karşı "sorumlu ve milli bir performans" sergilediği ifade edildi. Özellikle kalkınma alanında kaydedilen ilerleme ve son parlamento seçimlerinde görülen yüksek katılımın, vatandaşların siyasi ve seçim sistemine olan güveninin yeniden tesis edildiğinin göstergesi olduğu kaydedildi.

ABD'nin Etkisi ve Bölgesel Dinamikler

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Nuri el Maliki'nin başbakanlığa adaylığına karşı çıktığı ve eski başbakanın yeniden göreve gelmesi halinde ABD'nin Irak'a desteğini sürdürmeyeceğini açıkladığı biliniyordu. Buna karşılık el Maliki, adaylığının geri çekilmesine ilişkin kararın kendisini aday gösteren siyasi blok tarafından alınması halinde buna açık olduğunu ifade etmişti. Irak'ın petrol üretiminin 2026 yılının ilk çeyreğinde dalgalı seyir izlediği ve mart ayında günlük 1 milyon 625 bin varile gerileyerek sert bir düşüş yaşadığı göz önüne alındığında, siyasi istikrarın ülke ekonomisi için taşıdığı önem bir kez daha ortaya çıkıyor.

Anayasal Süreç ve Sonraki Adımlar

Açıklamada, Ali el Zeydi'nin başbakan adayı olarak belirlenmesinin, parlamentodaki en büyük blok olma niteliği taşıyan Koordinasyon Çerçevesi'nin anayasal hakkı kapsamında gerçekleştiği ifade edildi. Irak anayasasına göre, en fazla sandalyeye sahip blok başbakan adayını belirleme hakkına sahip. Koordinasyon Çerçevesi, Irak'ta Şii siyasi partilerin oluşturduğu geniş bir koalisyondur. Ülkedeki siyasi krizlerin çözümünde ve hükümet kurma süreçlerinde belirleyici rol oynayan bu yapı, son dönemde içinde görüş ayrılıkları yaşasa da nihai uzlaşma sağlamayı başardı.

Editör Yorumu

Irak'ta başbakanlık krizinin çözülmesi, ülkenin siyasi istikrarı açısından hayati önem taşıyor. Özellikle petrol gelirlerindeki düşüş ve bölgesel güvenlik sorunları düşünüldüğünde, istikrarlı bir hükümet yapısının oluşturulması hem Irak halkı hem de bölge ülkeleri için olumlu bir gelişme. ABD'nin sürece müdahil olması ise uluslararası siyasetteki etkin rolünü bir kez daha gösterdi.