15 Temmuz Darbe Girişimi Sonrası Türkiye'de Yaşanan Temel Değişimler

15 Temmuz 2016 gecesi gerçekleşen darbe girişimi, Türkiye'nin siyasi, hukuki ve sosyal yapısında köklü değişimlerin tetikleyicisi oldu. Halkın sokağa çıkarak direniş göstermesiyle bastırılan girişim sonrası, devlet mekanizmalarında güvenlik ve tasfiye süreçleri ön plana çıktı.

Yönetim Sisteminde Dönüşüm: Parlamenter Sistemden Cumhurbaşkanlığına

Darbe girişiminin ardından Türkiye'nin en belirgin yapısal değişimi, yönetim sisteminde yaşandı. Güvenlik bürokrasisindeki karmaşanın önlenmesi ve karar alma mekanizmalarının hızlandırılması gerekçesiyle, 2017 yılında yapılan referandumla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçiş yapıldı. Bu değişimle birlikte Başbakanlık makamı kaldırıldı ve yürütme yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanlığına devredildi.

Hukuki Süreçler ve Olağanüstü Hal Dönemi

Güvenlik önlemlerini artırmak ve darbe organizatörlerini etkisiz hale getirmek amacıyla Türkiye genelinde Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edildi. Bu dönemde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile kamu kurumlarında geniş çaplı tasfiyeler gerçekleştirildi. Yargı süreçleri kapsamında binlerce şüpheli hakkında dava açılırken, FETÖ/PDY yapılanmasına yönelik operasyonlar devletin tüm kademelerinde sürdürüldü.

Güvenlik ve Ordu Yapısındaki Yenilenme

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün yapısı, sivil denetimin artırılması amacıyla yeniden düzenlendi. Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının doğrudan Milli Savunma Bakanlığı'na bağlanması, askeri vesayetin sona erdirilmesi yönündeki stratejik adımların temelini oluşturdu. Ayrıca, yerli ve milli savunma sanayii projelerine verilen öncelik, dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle hız kazandı.